Een nieuwe regering: wat je moet weten over het regeerakkoord

We hebben een nieuwe Vlaamse regering en een nieuwe minister van Cultuur. Jan Jambon neemt als Vlaamse minister-president de honneurs waar voor Cultuur - een teken dat de bevoegdheid serieus genomen wordt. Welke weg de nieuwe regering met het beleidsdomein wil inslaan? OKo vat de opvallendste punten uit het regeerakkoord samen.

"Cultuur zit in het DNA van de Vlaming". Zo begint het hoofdstukje over cultuur in het regeerakkoord. Dat zet de toon: het regeerakkoord heeft veel aandacht voor cultuur. De focus ligt daarbij op volgende aspecten:

  • Internationale uitstraling, identiteit en profilering: cultuur krijgt in dit regeerakkoord een belangrijke functie als uithangbord naar het buitenland en als gemeenschaps- en identiteitsvormend middel in Vlaanderen. Het exportpotentieel en de diplomatieke waarde ervan worden expliciet benoemd.
  • Excellentie: van Vlaamse Meesters tot de grootsheid van Vlaanderen, excellentie is de maatstaf, internationale ambitie de norm. De regering wil de lat voor kunstenorganisaties hoog leggen. 
  • Infrastructuur: is een prioriteit voor deze regering. Met name op grote werven wil ze het verschil maken. Ze verwijst onder meer naar het KMSKA, het Kaaitheater, de Gentse operasite, M HKA en Bourla.

Ondanks de aandacht voor cultuur, schitteren een aantal thema's waar de kunstensector van wakker ligt vooral door afwezigheid. Het gaat om:

  • Ontwikkelingskansen: ondanks de aandacht voor excellentie, spreekt er geen visie op het groeipad naar excellentie uit het regeerakkoord. Daarvoor kijken we uit naar de beleidsnota Cultuur en de begroting. 
  • Subsidie-instrumenten: het regeerakkoord bevat weinig verwijzingen naar de subsidie-instrumenten van het Kunstendecreet. De enige verwijzing naar de projectsubsidies en de werkingssubsidies baart ons zorgen. Letterlijk: 
Het projectenbeleid geeft ontwikkelingskansen aan opkomend talent, maar dit mag er niet toe leiden dat de illusie wordt gecreëerd dat dit automatisch leidt tot een structurele subsidie. Bij de beoordeling gebeurt de selectie prioritair in functie van het potentieel om een internationaal niveau te bereiken. Selectiever kiezen moet ook leiden tot een betere ondersteuning voor diegene die de norm halen.
  • Participatie en reflectie: deze traditioneel kwetsbare functies krijgen nauwelijks aandacht. Enkel publieksparticipatie krijgt in het kader van de Uitpas en de Museumpas een vermelding.
  • Publiek: naast bovengenoemde publieksparticipatie en de eis dat kunstenorganisaties toonaangevend moeten zijn op vlak van publiekswerking, geeft dit regeerakkoord geen aandacht aan publiek.

Wat met de centen?

Er is nog geen begroting en het regeerakkoord zelf bevat weinig indicaties. De nieuwe regering lijkt wel van plan om te investeren in infrastructuur, in het VAF en in het VFL. Voor de kunsten wordt dat niet met zoveel woorden bevestigd. Wel is het de bedoeling om de efficiëntie-oefening in de bovenbouw voor te zetten zodat er meer middelen naar de basiswerking kunnen vloeien. Elders in het regeerakkoord is dan weer sprake van een efficiëntie-oefening voor een aantal gesubsidieerde sectoren in de samenleving. Het is onduidelijk of daarmee ook de kunstensector bedoeld wordt.

Hoe gaat oKo verder te werk?

OKo blijft de ontwikkelingen opvolgen. We wachten in eerste instantie de begroting af om een becijferde analyse te kunnen maken van de plannen. Ondertussen kijken we uit naar een constructieve samenwerking met onze beleidsmakers.

Beeld: Vlaams Parlement

Zie ook: